KENT ve ÇEVRE

DELEUZE ve GUATTARI

Dünya çapında bir aynılaşmadan bahseden Deleuze ve Guattari felsefesinden yola çıkarak kentleşme ve planlama anlamında bölgesel ve yöresel mimari arasındaki farkın kaybolduğunu söyleyebiliriz.

         Görsellik mimarlığın sadece bir unsurudur. Ama günümüzde mimarlık = görsellik gibi algılanmaktadır. Deleuze ve Guattari bir devlet ve kent karşılaştırması yapmaktadır aslında. Devlet biçimdir, kent ise başka bir olgu. Kente sadece biçim veremezsin, ister istemez yeni ilişkiler doğmaktadır.

         Çarşıların alışveriş merkezlerinden daha fazla kenti tanımladığı düşünülürse bu tarz karşılaştırmaların ne kadar haklı olduğu anlaşılabilir. Tasarımın çevreyle uyumu o tasarımı eşsizleştirmektedir aslında. Sadece farklı tasarım üretmek için tasarlanan projelerde ileride sıradanlaşmaya mahkumdur. Sonuç olarak o tasarım hiç gerçekleşememektedir diyebiliriz.

         Bir ortamda ayırt etme zahmetine ne kadar girerseniz o kadar çok boyut çıkar. “Tasarımcı” da zihninde taşıdığı çokluğun içinde dağıldığında nesne en iyi biçimine ulaşabilir. “Tıpkı yabani otların bir ekolojisi olduğu gibi berbat fikirlerin de bir ekolojisi vardır.” Gregory Bateson.

         Buradan hareketle Le Corbusier’in “Devrim yapacağınıza mimarlık yapın.” cümlesi yerinde bir söylem olacaktır. Mimarlık, insanların hafızalarını değiştirmenin en iyi yollarından biridir. Bu bağlamda fikirler güzel ama bunu hayata geçirmek de bir o kadar önemlidir.

         Sonuç olarak, “Oran = kent” tir. Kentler hiç kuşkusuz çok katmanlıdır. Eş zamanlı olarak sınıfsal katmanlar da oluşabilmektedir. Bu katmanlaşma sadece zamanın getirdiği bir katmanlaşma değildir. Tarihi, ekonomik , sosyokültürel değişimler sonucu yatay ve dikey katmanlaşma meydana gelmiştir. Yatay katmanlaşma,  form – işlev le bağlantılı olmakla beraber karma kullanımda da karşımıza çıkmaktadır. Konut, endüstriyel, iş, rekreasyon, eğitim, turizm en iyi yatay katmanlaşma örneğidir. Kentler etkileşime izin verirler. Dikey olarak katmanlaşma ise tarih kaynaklıdır. İlkçağlardan günümüze gelen bir birikmedir.

         Özetlemek gerekirse;

Kentler farklılıkları gerektirir. Farklılıklara ihtiyaç duymayı gerektirir.

         Kentlerin sorunu tek tipleşmedir.

         Etkileşimin tekil mekanı olmamakla beraber tasarımcı etkileşimin olanaklarını arttırır.

         Kentler herkese açıktır.

         Kentler değişir.

         Kentler barındırır.